კითხვა: მე წავიკითხე აიათი, რომელშიც ალლაჰი ამბობს:
„ჭეშმარიტად, თქვენი ღმერთი ალლაჰია, რომელმაც ცანი და მიწა ექვს დღეში შექმნა...“ (სურა ალ-ა'რაფ 7:54)
აქედან გამომდინარე, აშკარად ჩანს, რომ ალლაჰმა ცა და დედამიწა ექვს დღეში შექმნა. თუმცა სხვა მონაკვეთში, სადაც კვლავ საუბარია შექმნაზე, ვკითხულობთ:
9. უთხარი: განა თქვენ მართლა უარყოფთ იმას, ვინც შექმნა დედამიწა ორ დღეში, და უდგენთ მას თანასწორთ? სწორედ იგია სამყაროთა ღმერთი.
10. მან დაადგინა მასზე(დედამიწაზე) მყარი მთები, მოჰმადლა ბარაქა და მასზე ოთხ დღეში გადაანაწილა მასში მისი საზრდონი თანაბრად - მთხოვნელთათვის.
11. შემდეგ ამაღლდა ზეცად, და იგი(ზეცა) იყო კვამლი - და უთხრა მას და დედამიწას: მოდით მორჩილებით ან ურჩობითო. ორივემ მიუგო: მოვალთ მორჩილნიო.
12. და დაანაწევრა ისინი ზეცად ორ დღეში და ზეშთააგონა ყოველ ზეცას თავისი საქმე. და შევამკეთ უახლოესი ზეცა მანათობლებით და დამცავად. ეს არის განჩინება ძლევამოსილისა, ყოვლისმცოდნისა.
(სურა ფუსსილათ 41:9–12)
ამ აიათების თანახმად:
დედამიწა შეიქმნა ორ დღეში. მთების შექმნა, ბარაქის მინიჭება და საარსებო წყაროს განაწილება მოხდა ოთხ დღეში. ცის შექმნა მოხდა ორ დღეში.
ზედაპირულად, თუ ამ რიცხვებს უბრალოდ შევკრებთ, ვიღებთ: 2 (დედამიწა) + 4 (მთები და საზრდო) + 2 (ცა) = 8 დღე.
მაგრამ მაშინ როგორ უნდა გავიგოთ სხვა აიათები, სადაც ნათქვამია, რომ ცის და დედამიწის შექმნა ექვს დღეში მოხდა?
📌 პასუხი: პირველ რიგში, ქება-დიდება ეკუთვნის ალლაჰს, ხოლო სალამი და ლოცვა — მის რჩეულ მოციქულ მუჰამმედს ﷺ.
ეს საკითხი ზოგიერთ ადამიანში დაბნეულობას იწვევს. ზოგმა შეიძლება იფიქროს, რომ ალლაჰმა ცა და დედამიწა რვა დღეში შექმნა. თუმცა ეს მცდარი წარმოდგენაა, რომელიც ზედაპირული წაკითხვისას ჩნდება, და მისი მარტივი ახსნა არსებობს.
🔹 როგორ უნდა გავიგოთ ეს აიათები სწორად?
ყურანის განმმარტებლებმა (მუფასირებმა) განმარტეს, რომ ამ მონაკვეთებში წინააღმდეგობა არ არსებობს. აიათში, სადაც ნათქვამია:
„...მან დაადგინა მასზე(დედამიწაზე) მყარი მთები, მოჰმადლა ბარაქა და მასზე ოთხ დღეში ...“
ეს „ოთხი დღე“ მოიცავს იმ ორ დღესაც, რომლებშიც დედამიწა შეიქმნა.
ანუ მთლიანი დედამიწასთან დაკავშირებული შექმნის პროცესი — მისი შექმნა, მთების დადგენა, ბარაქისა და საარსებო წყაროს განსაზღვრა — ჯამში ოთხ დღეს მოიცავს, და არა ორი + ოთხს ანუ ექვსს ცალკე.
შესაბამისად, დროის განაწილება შემდეგნაირია:
დედამიწის შექმნა — 2 დღე
მთები + ბარაქა + საზრდო — 2 დამატებითი დღე
(2 + 2 = 4 დღე მთლიანად დედამიწასთან დაკავშირებულ პროცესზე)
ცის შექმნა — 2 დღე
სულ: 4 (დედამიწა) + 2 (ცა) = 6 დღე, ზუსტად ისე, როგორც ყურანშია ნათქვამი.
განმარტებები მუფასირებისგან:
🔸 ალ-ყურტუბიმ აღნიშნა:
„‘ოთხ დღეში’ — იგივეა, რაც მაგალითად ასეთ შემთხვევაში: ვინმემ თქვას — ‘ბასრადან ბაღდადში გავემგზავრე ათ დღეში, და ქუფაში — თხუთმეტ დღეში’, რაც ნიშნავს, რომ მთლიანობაში მგზავრობა თხუთმეტ დღეს გაგრძელდა.“
(ალ-ჯამი ლი აჰქამ ალ-ყურან, ტ. 15, გვ. 343)
🔸 ალ-ბაღავიმ განმარტა: „‘ოთხ დღეში’ ნიშნავს დედამიწაზე არსებული ყველაფრის შექმნას. საარსებო წყაროს განაწილება მოხდა სამშაბათსა და ოთხშაბათს, რაც, კვირასთან და ორშაბათთან ერთად, ჯამში ოთხ დღეს შეადგენს.“
და დაუმატა მაგალითი:
„ეს ჰგავს იმას, როცა ვამბობთ: ‘გუშინ ერთ ქალზე ვიქორწინე, დღეს — მეორეზე’, მაშინ როცა მეორე მათგანი იგივე ქალია, რომელზეც გუშინ იქორწინე.“
(თაფსირ ალ-ბაღავი, 7/165)
🔹 როგორ მუშაობს ეს ლოგიკა?
ეს მაგალითები არაბული ან კლასიკური ლოგიკის ნაწილია. ისინი გვიჩვენებენ, როგორ შეიძლება ერთი და იგივე პერიოდი (ან ობიექტი) რამდენჯერმე ვახსენოთ, მაგრამ ეს არ ნიშნავს რაოდენობრივად მეტს.
✅ დასკვნა:
ყურანში წინააღმდეგობა არ არსებობს.
ქრონოლოგია ასე გამოიყურება:
დედამიწა შეიქმნა ორ დღეში
მთები და საარსებო წყაროები — კიდევ ორ დღეში
ცა შეიქმნა ორ დღეში
➡ სულ: ექვსი დღე.
ასე რომ, 6 დღე — არა 8 — არის სრული დრო, რაც სამყაროს შექმნას დასჭირდა.